پیوست ب: پایش فیزیولوژیک فردی در محیط کار
پیشرفت فناوریهای اخیر، امکان پایش مداوم واکنشهای فیزیولوژیک کارگران را برای ارزیابی عوامل سلامت و ایمنی فراهم میکند. به طور خاص، استفاده از این سیستمها میتواند اطلاعات عملیاتی را ارائه دهد که به کارگر در انجام عملکرد ایمن و مؤثر راهنمایی میکند، مانند هشدار درباره نزدیک شدن به محدودههای تنش حرارتی-کار، خطر سرمازدگی اندامها، خطرات کمبود اکسیژن، خستگی عضلانی قریبالوقوع، آسیبدیدگی و غیره (۱). همچنین ممکن است از این سیستمها به عنوان دوزیمتر برای مواجهه با خطرات بهداشتی بر اساس سنجش واکنشهای فیزیولوژیک و حجم کار، و احتمالاً همراه با حسگرهای محیطی پیشنهاد شود. سومین دسته اصلی استفاده پیشنهادی، تشخیص وقوع آسیبدیدگی و فعال کردن تماس خودکار با اورژانس، کمک به تعیین موقعیت جغرافیایی کارگر و ارائه کمکهای اولیه پزشکی با علائم و نشانهها است.
پرسنل بهداشت و ایمنی شغلی ممکن است برای ارزیابی ارزش و کاربرد این دستگاهها در حفاظت از سلامت کارگران فراخوانده شوند. اگرچه امروزه موارد استفاده بسیار تخصصی برای پایش فیزیولوژیک بلادرنگ وجود دارد، سیستمهای کمی هستند که به طور کامل برای استفاده تأیید شده باشند (۲). علاوه بر این، سیستمهایی در دسترس هستند که ممکن است خطرناک باشند زیرا اطلاعات نادرست ارائه میدهند، با سایر سیستمها تداخل ایجاد میکنند، یا خود سیستمها خطراتی برای کارگران به همراه دارند.
سیستمهای پایش فیزیولوژیک شامل حسگرها (سنسورها) به همراه نوعی استراتژی جمعآوری و انتقال داده هستند و به الگوریتمها و مدلهای نرمافزاری نیاز دارند که اطلاعات سنسورها را به اطلاعات مفید و اجرایی تبدیل کنند. تفسیر سیگنالها به همان اندازه کیفیت سنجشها اهمیت دارد. دادههای خام مانند ضربان قلب، اشباع اکسیژن یا دمای پوست به اندازه یک سیستم چراغ راهنما برای هشدارها (مانند هشدارهای سبز-کهربایی-قرمز) که قابل پرسوجو باشند یا خروجیهایی که چرخههای کار-استراحت مبتنی بر داده را توصیه میکنند، برای یک کارگر یا سرپرستانش مفید نیستند.
عوامل متعددی باید قبل از به کارگیری این دستگاهها برای پایش معمول کارگران ارزیابی شوند:
مسائل مربوط به طراحی دستگاه:
- قابلیت استفاده
- دقت
- قابلیت اطمینان
- ایمنی
مسائل مربوط به خطمشیها:
- تحلیل و تفسیر دادهها
- مالکیت و کنترل اطلاعات
- تصمیمگیری درباره مداخلات در محیط کار
- تبعیض
- امنیت
- آموزش
دستگاه باید از نظر دقت در برابر یک استاندارد طلایی، در طیف وسیعی از محیطهای کاری که انتظار میرود در آنجا استفاده شود، ارزیابی گردد. قابلیت اطمینان نیز باید در تفاوتهای بین کاربران، محیطها و شرایط مورد انتظار سنجیده شود. قابلیت استفاده میبایست توسط کاربران مبتدی ارزیابی شود تا مسائل مربوط به طراحی و نیازهای آموزشی مشخص گردد.
سیستمهای فعلی و سیستمهای در حال توسعه با چالشهای مربوط به اندازه، وزن و توان دست و پنجه نرم میکنند. مسئله توان بهویژه برای بسیاری از سیستمهای پایش مداوم با قابلیت ثبت و انتقال داده با فرکانس بالا، مشکلساز است و نیاز به تعویض یا شارژ مکرر باتری دارد (۳،۴). فاکتورهای ایمنی باید در مواردی که تصمیمات اتخاذشده با استفاده از اطلاعات دستگاه ممکن است بر ایمنی یا سلامت کارگر تأثیر بگذارد، مورد ارزیابی قرار گیرند. اگر قرار باشد تصمیمات پزشکی بر اساس این اطلاعات گرفته شود، دستگاهها نیاز به دریافت مجوز از سازمان غذا و دارو (FDA) خواهند داشت.
مسائل خطمشی بر اساس چگونگی تفسیر دادهها و اقدامات انجام شده بر اساس این تفسیرها، اهمیت مییابند. اطلاعات ممکن است مستقیماً توسط کارگر برای دریافت توصیههای عملی مورد استفاده قرار گیرد، یا توسط کارفرما برای اعمال تغییرات در وظایف شغلی، محدودیتهای کاری یا اصلاح روشهای کار استفاده شود. علاوه بر این، نگرانیهای فزایندهای درباره امنیت سایبری حتی برای دادههای فیزیولوژیک فردی به ظاهر پیشپاافتاده، هم از جنبه حریم خصوصی و هم از نظر خطر تداخل در خروجیهای پیشبینانه وجود دارد (۵).
سوالات مربوط به مالکیت دادهها، محل ذخیرهسازی، دسترسی به دادهها و مدت زمان نگهداری آنها، برای کارکنان و کارفرمایان از اهمیت ویژهای برخوردار است. نگرانیهای دیگر شامل تمایز بین اثرات سلامت شغلی و دادههای پزشکی فردی است که میتوان از این اندازهگیریها استخراج کرد اما مرتبط با شغل نیستند؛ تعیین آنچه ممکن است به شرکتهای بیمه یا سوابق پزشکی گزارش شود؛ و تلاش برای ارزیابی عملکرد و بهرهوری فردی در کار.
فناوریهای پوشیدنی به سرعت در حال تحول به سیستمهای هوشمند پوشیدنی و فراموش کردنی هستند و به زودی به عنوان سیستمهای تعبیهشده فراگیر مانند تراشههای رادیوفرکانس شناسایی فردی (RFID) که در حال استفاده هستند، پیشنهاد خواهند شد. قابلیت اجرای سیستمهای مبتنی بر انرژی بدن که به باتری نیاز ندارند به اثبات رسیده و این سیستمها در حال حاضر در حال توسعه هستند که انرژی را از گرمای بدن و حرکت تأمین میکنند. کاربرد سیستمهای فردی با استفاده از الگوریتمهای تطبیقپذیر که از کاربران خود یاد میگیرند و همچنین با اتصال به اینترنت اشیا (IoT) و دریافت زمینه از سایر سیستمهای محیط اطراف، افزایش خواهد یافت.
سنجشهای فیزیولوژیک فردی باید قبل از به کارگیری در محیط کار، بتوانند به طور قابل اطمینانی یک مواجهه مرتبط یا نتیجه سلامت را نشان دهند. علاوه بر این، مسائل خطمشی مانند حریم خصوصی، مالکیت، امنیت، آموزش و اقدامات اتخاذشده باید قبل از استقرار در محیط کار به طور پیشگیرانه حل و فصل شوند. فناوریهای سنجش فیزیولوژیک شخصی، امکان حرکت از ارزیابیهای عمومی محیط کار به سمت ارزیابیهای وضعیت سلامت شخصی شده برای هر کارگر را فراهم میکنند. با این حال، این سنجشها باید به نفع سلامت و ایمنی فرد باشد و دادههای سلامت شخصی باید از دادههای مرتبط با شغل جدا نگه داشته شوند.
منابع
- Pancardo P, Acosta FD, Hernandez-Nolasco JE, et al.: Real-time personalized monitoring to estimate occupational heat stress in ambient assisted working. Sensors. 2015; 15:16956-16980.
- Mijovic P, Kovic V, Macuzic I, et al. Toward continuous and real-time attention monitoring at work: reaction time versus brain response. Ergon. 2017; 60:241-254.
- Nangalia V, Prytherch D, Smith G. Health technology assessment review: remote monitoring of vital signs–current status and future challenges. Crit Care. 2010; 14:1-8.
- Pantelopoulos A, Bourbakis N. A survey on wearable sensor-based systems for health monitoring and prognosis. IEEE Trans Syst Man Cybernetics: Part C. 2010; 40:1-12.
- Clifford G, Clifton D. Annual review: wireless technology in disease state management and medicine. Ann Review Med. 2012; 63:479-492.