صوت قابل شنیدن

در این صفحه، حد آستانه (حد مجاز مواجهه) برای صوت قابل شنیدن ارائه شده است.

(تاریخ مستندسازی – ۲۰۱۸)

نکته: به دلیل همپوشانی قابل توجه بین فروصوت و اصوات قابل شنیدنِ فرکانس پایین، هر دو مقدار باید در مواجهه با این صداها در نظر گرفته شوند.

این حدود آستانه (TLV) به تراز فشار صوت صداها (یعنی صدای ناخواسته قابل شنود در محدوده فرکانسی ۲۰ تا ۲۰۰۰۰ هرتز) و مدت زمان مواجهه اشاره دارند که نشان‌دهنده شرایطی است که باور بر این تحت چنین شرایطی تقریباً تمامی کارگران می‌توانند به طور مکرر در معرض آن قرار گیرند بدون اینکه اثر نامطلوبی بر توانایی آنان برای شنیدن و درک گفتار عادی ایجاد شود. این مقادیر باید به عنوان راهنما در کنترل مواجهه با صدا مورد استفاده قرار گیرند و با توجه به حساسیت فردی، نباید به عنوان مرز دقیق بین سطوح ایمن و خطرناک در نظر گرفته شوند.

باید درنظر داشت که رعایت حدود آستانه (TLV) برای صدا، همه کارگران را از اثرات نامطلوب شنوایی ناشی از مواجهه با صدا محافظت نخواهد کرد و همچنین ممکن است در برابر طیفی از اثرات غیرشنوایی نیز محافظتی ایجاد نکند. حدود آستانه باید از میانه جمعیت در برابر کاهش شنوایی ناشی از سروصدا به میزان ≥ ۲ دسی‌بل (dB) پس از ۴۰ سال مواجهه شغلی، بر اساس میانگین سطح آستانه شنوایی در فرکانس‌های ادیومتری بحرانی ۰.۵، ۱، ۲ و ۳ کیلوهرتز، محافظت کند. برنامه حفاظت شنوایی که شامل عناصر کلیدی (پایش مواجهه، اجرای کنترل‌های صدا، آموزش کارگران، استفاده از وسایل حفاظت شنوایی، مستندسازی، ارزیابی برنامه و آزمون ادیومتری) است، زمانی که کارگران در معرض صدا در سطح حدود آستانه یا بالاتر از آن قرار می‌گیرند، ضروری است.

صدای مداوم یا متناوب

تراز صدا باید توسط یک صداسنج، صداسنج یکپارچه‌ساز یا دوزیمتر صدا که حداقل با الزامات استانداردهای زیر از موسسه ملی استانداردهای آمریکا، (ANSI) مطابقت دارد، اندازه‌گیری شود:

• Sound level meters – Part 1: Specifications. ANSI S1.4-1, Type 2
• Specification for Personal Noise Dosimeters. ANSI S1.25-1991 (R2007)
• Electroacoustics – Sound level meters – Part 1: Specifications. IEC 61672-1

دستگاه اندازه‌گیری باید برای استفاده از شبکه توزین A (یعنی dBA) با پاسخ آهسته تنظیم شود. مدت زمان مواجهه نباید از مقدار نشان داده شده در جدول ۱ تجاوز کند. این مقادیر برای کل مدت مواجهه در روز اعمال می‌شوند، صرف نظر از اینکه این مواجهه به صورت یکباره و مداوم بوده یا شامل چندین مواجهه کوتاه‌مدت باشد.

هنگامی که مواجهه روزانه با صدا متشکل از دو یا چند دوره مواجهه با ترازهای مختلف باشد، باید اثر ترکیبی آن‌ها (و نه اثر مجزای هر کدام) در نظر گرفته شود. اگر مجموع کسرهای زیر از ۱ تجاوز کند، آنگاه باید در نظر گرفت که مواجهه ترکیبی، از حد آستانه (TLV) یا حد مجاز مواجهه فراتر رفته است.

$(C_1 \space / \space T_1) + (C_2 \space / \space T_2) + ... + (C_n \space / \space T_n)$

C نشان‌دهنده کل مدت مواجهه در یک تراز صدای خاص است و T نشان‌دهنده کل مدت مواجهه مجاز در آن تراز است. تمامی مواجهات شغلی با صدا در محدوده ۸۰ تا ۱۴۰ dBA باید در محاسبات فوق لحاظ شوند.

این فرمول باید برای صداهایی با نوسان محدود (حدود ۲.۵± دسی‌بل یا کمتر) که با استفاده از صداسنج‌ها اندازه‌گیری شده‌اند، مورد استفاده قرار گیرد. برای تراز فشار صوتی با نوسان بیشتر و همچنین در مواردی که صداهای کوتاه، ضربه‌ای یا کوبه‌ای وجود دارند، باید از دوزیمتر صدا یا یک صداسنج یکپارچه‌ساز استفاده شود. زمانی مواجهه از حد آستانه فراتر است که که دوز اندازه‌گیری شده روی دوزیمتر بیش از ۱۰۰٪ را نشان دهد، در حالی که این دوزیمتر روی نرخ تبادل زمان-شدت ۳ دسی‌بل و تراز معیار ۸۵ دسی‌بل برای ۸ ساعت تنظیم شده است. همچنین، در یک صداسنج یکپارچه‌ساز، زمانی مواجهه از حد آستانه (TLV) یا حد مجاز مواجهه فراتر است که تراز میانگین صدا در یک مدت زمان مشخص، از مقادیر ارائه شده در جدول ۱ تجاوز کند.

* هیچ مواجهه‌ای با صدای مداوم، متناوب یا ضربه‌ای (مانند صدای در محدوده فرکانسی ۲۰ تا ۲۰۰۰۰ هرتز) مجاز نیست که از تراز پیک ۱۴۰ دسی‌بل در شبکه توزین C تجاوز کند.
** تراز صدا بر حسب دسی‌بل باید با استفاده از یک صداسنج که حداقل با الزامات استاندارد مؤسسه ملی استانداردهای آمریکا برای صداسنج‌ها - بخش ۱: مشخصات (ANSI S1.4 Type 2) مطابقت دارد، اندازه‌گیری شود. این صداسنج باید بر روی شبکه توزین A با پاسخ آهسته تنظیم شود.
*** در صورت امکان، کنترل این صدا باید از طریق اقدامات مهندسی بر روی منبع صوت صورت پذیرد. در مواردی که کنترل مهندسی امکان‌پذیر نباشد، استفاده از کنترل مدیریتی مجاز است.

صدای ضربه‌ای یا کوبه‌ای

صدای ضربه‌ای و کوبه‌ای شامل افزایش‌های کوتاه مدت صدا بوده که کمتر از یک ثانیه طول می‌کشند. صدای کوبه‌ای ناشی از برخورد اجسام با یکدیگر و به لرزش درآمدن آن‌ها است. صدای ضربه‌ای ناشی از انفجارات یا تشکیل امواج ضربه‌ای است. استفاده از دستگاه‌های اندازه‌گیری مشخص شده توسط استانداردهای ANSI S1.4-1 ، ANSI S1.25 یا IEC 61672-1 اطمینان حاصل می‌کند که صدای ضربه‌ای در تراز صدای اندازه‌گیری شده ادغام می‌شود. تنها الزامات اندازه‌گیری برای تراز صدای ضربه‌ای عبارت‌اند از: تجهیزات اندازه‌گیری باید دارای دامنه اندازه‌گیری بین ۸۰ تا ۱۴۰ دسی‌بل A و دامنه پاسخ پالس حداقل ۶۳ دسی‌بل باشند. هیچ مواجهه‌ای برای گوش محافظت‌نشده که از تراز فشار صدای پیک ۱۴۰ دسی‌بل توزین شده در شبکه C تجاوز کند، مجاز نیست. اگر ابزار اندازه‌گیری برای سنجش تراز فشار صدای پیک در شبکه توزین C در دسترس نباشد، اندازه‌گیری پیک، در شبکه توزین Z یا بدون شبکه توزین کمتر از ۱۴۰ دسی‌بل می‌تواند استنباط کند که پیک در شبکه توزین C زیر ۱۴۰ دسی‌بل است.

نکته‌ها

۱. برای صداهای ضربه‌ای قابل شنیدن با تراز پیک بالاتر از ۱۴۰ دسی‌بل در شبکه توزین C، باید از محافظ شنوایی استفاده شود. استاندارد MIL-STD-1474E راهنمایی‌هایی برای شرایطی ارائه می‌دهد که باید از محافظت یک لایه (ایرماف یا ایرپلاگ) یا محافظت دو لایه (هم ایرماف و هم ایرپلاگ) استفاده شود ^(۶). کمیته استاندارد اروپا نیز راهنماهای بیشتری در مورد میزان کاهش مواجهه مناسب ارائه داده است ^(۷).

۲. مواجهه با برخی مواد شیمیایی نیز می‌تواند منجر به کاهش شنوایی و تشدید اثرات صدا شود ^(۸-۱۰). در محیط‌هایی که امکان مواجهه همزمان با صدا و موادی مانند مونوکسید کربن، سیانید هیدروژن، سرب و مخلوط‌های حلال‌ها وجود دارد، یا در موارد مواجهه با اتیل‌بنزن، استایرن، تولوئن یا زایلن در غیاب صدا، انجام شنوایی‌سنجی دوره‌ای توصیه می‌شود و باید با در نظر گرفتن اثر مخدوش‌کننده بالقوده صدا، به دقت بررسی شوند ^(۱۱). سایر مواد در دست بررسی از نظر اثرات سمّی بر گوش شامل آرسنیک، کربن دی‌سولفید، کلروبنزن، جیوه، نیتریل‌ها، اِن-هگزان، آفت‌کش‌ها و تری‌کلرواتیلن می‌باشند.

۳. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد مواجهه مادران باردار (بعد از ماه پنجم بارداری) با تراز صدا که از میانگین وزنی-زمانی ۱۱۵ دسی‌بل (در شبکه توزین C) برای ۸ ساعت یا مواجهه پیک ۱۵۵ دسی‌بل (در شبکه توزین C) برای ناحیه شکم تجاوز کند، ممکن است باعث کاهش شنوایی در جنین شود.

۴. مجموع کسرهای مواجهه در یک روز می‌تواند از عدد ۱ بیشتر باشد، به شرطی که مجموع این کسرها در یک دوره ۷ روزه، کمتر یا مساوی ۵ باشد و هیچ کسر روزانه‌ای بیشتر از ۳ نباشد (به فرمول بالا مراجعه شود).

۵. جدول ۱ بر اساس مواجهات روزانه‌ای تنظیم شده است که در آن‌ها زمان دوری از محیط کار در سکوت موثر (یعنی کمتر از ۷۰ دسی‌بل - در شبکه توزین A) در نظر گرفته شده است. این زمان دوری از محیط کار، به هرگونه تغییر موقتی در آستانه شنوایی کارگر اجازه بهبود و بازیابی می‌دهد. در مواردی که کارگر برای دوره‌های بیش از ۲۴ ساعت، به فضاها یا مناطق تحت کنترل کارفرما که هم به عنوان محیط کار و هم به عنوان محل سکونت استفاده می‌شوند، محدود می‌شود، میانگین مواجهه با صدا در هر دوره ۲۴ ساعته نباید از ۸۰ دسی‌بل (در شبکه توزین A) تجاوز کند.

۶. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد مواجهه مزمن با صدای صنعتی کمتر از ۸۵ دسی‌بل (در شبکه توزین A) —یعنی پایین‌تر از حدی که خطر قابل توجه کاهش شنوایی ناشی از سروصدا را ایجاد می‌کند— ممکن است با افزایش خطر فشار خون بالا، پرفشاری خون و بیماری ایسکمیک قلبی در میان کارگران تولیدی و صنعتی مرتبط باشد. حدود آستانه (TLV) ممکن است در برابر این اثرات محافظتی ایجاد نکند.

۷. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد مواجهه با تراز صوتی بالاتر از ۸۵ دسی‌بل (در شبکه توزین A) ممکن است از طریق عوامل مختلفی مانند حواس‌پرتی، استرس، خستگی، کاهش عملکرد یا سایر مکانیسم‌ها، با افزایش خطر آسیب‌های شغلی (حوادث شغلی) در میان کارگران تولیدی مرتبط باشد. حدود آستانه (TLV) ممکن است در برابر این اثرات محافظتی ایجاد کند، اگرچه این احتمال وجود دارد که خطر صدمات حاد، ارتباط بیشتری با افزایش‌های کوتاه‌مدت تراز صدا داشته باشد تا میانگین ۸ ساعته. در صورت صحت این موضوع، این امر نشان‌دهنده یک سناریوی خطر متفاوت در مقایسه با موارد مربوط به کاهش شنوایی ناشی از سروصدا و بیماری‌های قلبی-عروقی است.

۸. در حالی که اثرات شنوایی صدا عمدتاً توسط شدت و فرکانس سیگنال تعیین می‌شود، اثرات غیرشنوایی (مانند اثرات قلبی-عروقی و خطر وقوع حادثه) نیز ممکن است تحت تأثیر قابلیت پیش‌بینی سیگنال، احساس کنترل فرد بر محیط، زمان روز، زمان افزایش صدا و حتی محتوای اطلاعاتی قرار گیرند.

منابع